Phường Hải Dương

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin trên không gian mạng hiện nay, tin giả và tin sai lệch đang lan truyền với tốc độ chóng mặt và ngày càng tinh vi hơn. Đối với cán bộ, công chức, viên chức, việc nhận diện và kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm đạo đức công vụ tối thượng, nhằm bảo vệ sự trong sạch, minh bạch trong hoạt động hành chính nhà nước và an ninh trật tự xã hội.

Để không bị cuốn vào ma trận tin giả, cán bộ cần thực hiện nghiêm ngặt quy trình kiểm chứng thông tin bốn bước sắc bén. Bước một là xác định nguồn gốc bằng cách kiểm tra địa chỉ tên miền trang web, cơ quan phát hành chính thức và người chịu trách nhiệm, luôn cảnh giác với các tên miền có ký tự lạ. Bước hai là đối chiếu nội dung, so sánh trực tiếp thông tin nhận được với văn bản gốc hoặc báo cáo chính thức từ cơ quan có thẩm quyền, đồng thời đánh giá bối cảnh và thời điểm công bố. Bước ba là đánh giá tính hợp lý của số liệu, đối chiếu tính logic giữa tiêu đề giật gân và nội dung chi tiết bên trong để phát hiện lỗi bóp méo thông tin. Bước bốn là xác minh đa nguồn thông qua việc áp dụng nguyên tắc đối chiếu độc lập từ ít nhất hai nguồn tin uy tín khác nhau trước khi đưa số liệu vào tham mưu công vụ.

Song song với quy trình kiểm chứng, cán bộ cần trang bị nhạy bén năng lực nhận diện năm dấu hiệu tin giả điển hình: tiêu đề giật gân, gây sốc nhằm kích động cảm xúc nhưng nội dung rỗng tuếch; nguồn tin không rõ ràng, mập mờ trích dẫn từ tài khoản ẩn danh; hình ảnh, video bị cắt ghép can thiệp thô bạo hoặc áp dụng chiêu trò 'râu ông nọ cắm cằm bà kia' (dùng ảnh sự kiện cũ cho tin mới); số liệu thống kê thiếu căn cứ, không khớp với cơ quan quản lý chuyên ngành như Tổng cục Thống kê; và việc trích dẫn các văn bản pháp luật đã lỗi thời hoặc thậm chí bịa đặt quy định pháp luật không tồn tại.

Để hỗ trợ đắc lực cho công tác này, bộ công cụ xác thực thông tin trực tuyến thiết yếu bao gồm: Google Reverse Image (giúp tìm kiếm ngược bằng hình ảnh nhằm lật tẩy ảnh cắt ghép); Whois (giúp tra cứu nhanh lý lịch, chủ sở hữu, ngày đăng ký tên miền lạ); và Các nền tảng kiểm chứng tin giả uy tín (như Google Fact Check Explorer, AFP Fact Check) để nhanh chóng tra cứu xem nội dung đó đã được xác thực hay chưa. Khi phát hiện thông tin nghi ngờ sai lệch, quy tắc ứng xử của người làm công vụ bắt buộc phải tuân theo ba bước: Dừng lại (tuyệt đối không chia sẻ khi chưa xác thực); Báo cáo (thông báo ngay cho cấp có thẩm quyền và bộ phận chuyên trách truyền thông); và Đính chính (chủ động trích dẫn nguồn tin chính thống đúng đắn để định hướng dư luận).

Bài học cảnh báo nghiêm khắc đối với sai lầm 'Cầm đèn chạy trước ô tô' vẫn luôn mang tính thời sự cao. Khi một cán bộ thấy tin đồn trên mạng về việc sáp nhập địa giới hành chính hoặc thay đổi nhân sự mà vội vàng chia sẻ lên Facebook hay Zalo cá nhân, hành động thiếu cẩn trọng này sẽ dẫn đến ba hậu quả pháp lý cực kỳ nghiêm trọng: gây hoang mang dư luận xã hội và làm mất ổn định trật tự địa phương; hủy hoại hoàn toàn uy tín cá nhân của chính cán bộ; và chắc chắn phải đối mặt với các hình thức xử lý kỷ luật rất nặng vì vi phạm nghiêm trọng quy định phát ngôn và quy chế công vụ. Việc rèn luyện quy trình kiểm chứng nghiêm túc chính là lá chắn vững chắc bảo vệ danh dự người làm công vụ trước những cám dỗ thông tin độc hại trên mạng./