Khu lưu niệm Đinh Văn Tả thờ võ tướng Đinh Văn Tả thuộc Tổ dân phố số 17, phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng được Bộ Văn hóa- Thông tin (nay là Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch) ra Quyết định số 68/QĐ-BVHTT ngày 12 tháng 2 năm 1993 công nhận là di tích Lịch sử- Văn hóa cấp Quốc gia. Hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích có tổng diện tích: 1273,7m2 trong đó đình: 904,2m2; lăng: 181,5m2; miếu: 188m2.
Đinh Văn Tả là hậu duệ của Đinh Tiên Hoàng, là cháu 5 đời của danh tướng Đinh Đàm có công trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1428). Đinh Văn Tả sinh ngày 26-11 năm Kỷ Hợi, niên hiệu Quang Hưng thứ 2 (1599) quê tại làng Hàn Giang huyện Cẩm Giàng, nay thuộc phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng. Thân phụ là Đinh Văn Phú, thân mẫu là Nguyễn Thị Năng, nổi tiếng là người hiền hòa, nhân hậu, sinh thời được tôn là Hiền Mẫu. Đinh Văn Tả sinh tại quân doanh An Tràng, Gia Viễn, Ninh Bình. Chưa đầy 2 tuổi thì cha mất, được mẹ đưa về Hàn Giang nuôi dạy cho đến lúc trưởng thành.
Sinh ra trong một gia đình võ tướng, Đinh Văn Tả sớm có ý chí rèn luyện võ nghệ, học tập binh pháp để nối nghiệp cha ông. Sinh thời ông là người khỏe mạnh, thông minh, dũng cảm phi thường. Có biệt tài cưỡi ngựa, bắn cung. Tính tình phóng túng. Năm Giáp Tý (1624) nhân đi qua trường bắn, thấy quân Triều ®ình luyện tập vất vả mà kết quả không cao. Ông xin vào bắn thử, 10 phát trúng đích cả 10. Chúa Trịnh biết tiếng, mến tài. Ông được vua phong làm tướng. Từ đây, ông liên tiếp lập công, thắng trận ngày càng hiển hách. Hơn nửa thế kỷ chinh Bắc, dẹp Nam, chống ngoại xâm, diệt trừ nội phản, phục vụ 6 đời vua, ông được phong Thiếu Úy,Thái Bảo Quận Công, được ban Long Triều Túc Tướng, được miễn lễ khi vào chầu. Sau chiến công diệt Mạc Kính Vũ ở Cao Bằng năm 1676, võ tướng Đinh Văn Tả lúc này đã 76 tuổi, vua cho lập sinh từ, thờ ông tại quê hương và sinh phong Thành Hoàng Bản thổ, Thượng Đẳng Đại Vương, ban 300 mẫu lộc điền tại Hàn Giang, Hàn Thượng và Bình Lao, chia cấp cho dân cày cấy. Đây là trường hợp đặc ân ít thấy dưới các triều đại phong kiến.
Ngày 04 tháng 5 năm Ất Sửu, niên hiệu Chính Hòa (1685), ông mất tại nhà riêng ở kinh đô, thọ 87 tuổi. Vua Lê, chúa Trịnh thương tiếc, thân hành điếu phúng cho an táng tại quê nhà.
Tại Hàn Giang, quê hương Đinh Văn Tả còn lưu giữ 3 công trình: Lăng mộ Đinh tướng Công cùng phu nhân, nhà thờ họ Đinh và đình Hàn Giang, nơi tôn thờ Đinh Văn Tả là Thành Hoàng.
Khu lăng có tấm bia nón 4 mặt (90x90cm), cao 2,4m làm từ triều Lê Hy Tông, có tiêu đề: Đương kim trọng tướng, công danh sự nghiệp, công điền tư thổ, bi minh kí lưu truyền khắc dựng năm Vĩnh Trị thứ hai (1677). Bia này lập khi tướng công và thứ phu nhân còn sống nhưng chính phu nhân đã qua đời. Đây là tấm bia có giá trị lớn phản ánh khá rõ về tiểu sử Đinh Văn Tả. Văn bia do tiến sĩ khoa Canh Thìn, đặc tiến vinh lộc đại phu, quốc tử giám tư nghiệp quốc Đỗ Đình Bá soạn.
Lăng hiện còn xây dựng giản dị, trong một khuôn viên rộng 200m2. Năm 1942, khi thực dân Pháp xây dựng sân bay đã đào phải lăng Đinh Văn Tả. Họ đã khai quật, lấy hết cổ vật còn di hài lại an táng như cũ.
Nhà thờ Họ Đinh xây dựng bên lăng tướng công, cách ga Hải Dương 200m về phía đông nam. Nhà thờ làm kiểu chữ Nhị (=): tiền tế 5 gian, hậu cung 3 gian. Nhà thờ còn được gọi là miếu vì trong đó thờ Đinh tướng công và nhiều danh nhân họ Đinh. Trong phả hệ của chi họ này, Đinh Văn Tả là đời thứ năm. Tiền tế trùng tu năm Tân mão (1891). Hậu cung trùng tu năm Nhâm Tuất (1862).
Đình Hàn Giang cách lăng trên 100m về phía Đông. Theo văn bia tại di tích, năm 1677, Đinh Văn Tả được sinh phong làm Thành Hoàng, đương nhiên khi đó đã có đình. Dân làng truyền rằng: Đình thờ Thành Hoàng làng rất linh thiêng. Nơi đây điện các lung linh, cây cối xanh tốt um tùm như một khu rừng nhỏ. Cò trắng tụ tập thành đàn lớn nhỏ, suốt ngày vỗ cánh đi về, bay lượn đông tới hàng trăm con. Lại có đôi rắn mình dài hơn trượng, vảy vàng mào đỏ, nằm cuộn khúc trong đình dân làng không ai dám phạm vào. Ngược lại rắn thần cũng không hại ai. Ngôi đình tồn tại cùng năm tháng và được trùng tu vào năm 1900, năm 1922 lại tu sửa. Năm 1997, đình lại được trùng tu một lần nữa, tôn nền cao trên 1m. Đình kiến trúc kiểu tiền nhất hậu đinh, tả hữu có 2 tòa giải vũ.
Theo tục lệ hàng năm vào ngày 4 tháng 5 nhân dân Hàn Giang tổ chức lễ bái tại đình, miếu và lăng kỷ niệm ngày mất của Đinh Tướng công. Lễ hội chính thức được tổ chức vào ngày 8-3, con cháu họ Đinh làm ăn ở mọi miền đất nước trở về đình, miếu cùng nhân dân địa phương tổ chức lễ hội trọng thể rước và lễ Thành Hoàng bản thổ cầu mong Thành Hoàng linh ứng phù hộ cho tài, lộc dồi dào.
Khu lưu niệm Đinh Văn Tả thờ võ tướng Đinh Văn Tả thuộc Tổ dân phố số 17, phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng được Bộ Văn hóa- Thông tin (nay là Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch) ra Quyết định số 68/QĐ-BVHTT ngày 12 tháng 2 năm 1993 công nhận là di tích Lịch sử- Văn hóa cấp Quốc gia. Hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích có tổng diện tích: 1273,7m2 trong đó đình: 904,2m2; lăng: 181,5m2; miếu: 188m2.
Đinh Văn Tả là hậu duệ của Đinh Tiên Hoàng, là cháu 5 đời của danh tướng Đinh Đàm có công trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1428). Đinh Văn Tả sinh ngày 26-11 năm Kỷ Hợi, niên hiệu Quang Hưng thứ 2 (1599) quê tại làng Hàn Giang huyện Cẩm Giàng, nay thuộc phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng. Thân phụ là Đinh Văn Phú, thân mẫu là Nguyễn Thị Năng, nổi tiếng là người hiền hòa, nhân hậu, sinh thời được tôn là Hiền Mẫu. Đinh Văn Tả sinh tại quân doanh An Tràng, Gia Viễn, Ninh Bình. Chưa đầy 2 tuổi thì cha mất, được mẹ đưa về Hàn Giang nuôi dạy cho đến lúc trưởng thành.
Sinh ra trong một gia đình võ tướng, Đinh Văn Tả sớm có ý chí rèn luyện võ nghệ, học tập binh pháp để nối nghiệp cha ông. Sinh thời ông là người khỏe mạnh, thông minh, dũng cảm phi thường. Có biệt tài cưỡi ngựa, bắn cung. Tính tình phóng túng. Năm Giáp Tý (1624) nhân đi qua trường bắn, thấy quân Triều ®ình luyện tập vất vả mà kết quả không cao. Ông xin vào bắn thử, 10 phát trúng đích cả 10. Chúa Trịnh biết tiếng, mến tài. Ông được vua phong làm tướng. Từ đây, ông liên tiếp lập công, thắng trận ngày càng hiển hách. Hơn nửa thế kỷ chinh Bắc, dẹp Nam, chống ngoại xâm, diệt trừ nội phản, phục vụ 6 đời vua, ông được phong Thiếu Úy,Thái Bảo Quận Công, được ban Long Triều Túc Tướng, được miễn lễ khi vào chầu. Sau chiến công diệt Mạc Kính Vũ ở Cao Bằng năm 1676, võ tướng Đinh Văn Tả lúc này đã 76 tuổi, vua cho lập sinh từ, thờ ông tại quê hương và sinh phong Thành Hoàng Bản thổ, Thượng Đẳng Đại Vương, ban 300 mẫu lộc điền tại Hàn Giang, Hàn Thượng và Bình Lao, chia cấp cho dân cày cấy. Đây là trường hợp đặc ân ít thấy dưới các triều đại phong kiến.
Ngày 04 tháng 5 năm Ất Sửu, niên hiệu Chính Hòa (1685), ông mất tại nhà riêng ở kinh đô, thọ 87 tuổi. Vua Lê, chúa Trịnh thương tiếc, thân hành điếu phúng cho an táng tại quê nhà.
Tại Hàn Giang, quê hương Đinh Văn Tả còn lưu giữ 3 công trình: Lăng mộ Đinh tướng Công cùng phu nhân, nhà thờ họ Đinh và đình Hàn Giang, nơi tôn thờ Đinh Văn Tả là Thành Hoàng.
Khu lăng có tấm bia nón 4 mặt (90x90cm), cao 2,4m làm từ triều Lê Hy Tông, có tiêu đề: Đương kim trọng tướng, công danh sự nghiệp, công điền tư thổ, bi minh kí lưu truyền khắc dựng năm Vĩnh Trị thứ hai (1677). Bia này lập khi tướng công và thứ phu nhân còn sống nhưng chính phu nhân đã qua đời. Đây là tấm bia có giá trị lớn phản ánh khá rõ về tiểu sử Đinh Văn Tả. Văn bia do tiến sĩ khoa Canh Thìn, đặc tiến vinh lộc đại phu, quốc tử giám tư nghiệp quốc Đỗ Đình Bá soạn.
Lăng hiện còn xây dựng giản dị, trong một khuôn viên rộng 200m2. Năm 1942, khi thực dân Pháp xây dựng sân bay đã đào phải lăng Đinh Văn Tả. Họ đã khai quật, lấy hết cổ vật còn di hài lại an táng như cũ.
Nhà thờ Họ Đinh xây dựng bên lăng tướng công, cách ga Hải Dương 200m về phía đông nam. Nhà thờ làm kiểu chữ Nhị (=): tiền tế 5 gian, hậu cung 3 gian. Nhà thờ còn được gọi là miếu vì trong đó thờ Đinh tướng công và nhiều danh nhân họ Đinh. Trong phả hệ của chi họ này, Đinh Văn Tả là đời thứ năm. Tiền tế trùng tu năm Tân mão (1891). Hậu cung trùng tu năm Nhâm Tuất (1862).
Đình Hàn Giang cách lăng trên 100m về phía Đông. Theo văn bia tại di tích, năm 1677, Đinh Văn Tả được sinh phong làm Thành Hoàng, đương nhiên khi đó đã có đình. Dân làng truyền rằng: Đình thờ Thành Hoàng làng rất linh thiêng. Nơi đây điện các lung linh, cây cối xanh tốt um tùm như một khu rừng nhỏ. Cò trắng tụ tập thành đàn lớn nhỏ, suốt ngày vỗ cánh đi về, bay lượn đông tới hàng trăm con. Lại có đôi rắn mình dài hơn trượng, vảy vàng mào đỏ, nằm cuộn khúc trong đình dân làng không ai dám phạm vào. Ngược lại rắn thần cũng không hại ai. Ngôi đình tồn tại cùng năm tháng và được trùng tu vào năm 1900, năm 1922 lại tu sửa. Năm 1997, đình lại được trùng tu một lần nữa, tôn nền cao trên 1m. Đình kiến trúc kiểu tiền nhất hậu đinh, tả hữu có 2 tòa giải vũ.
Theo tục lệ hàng năm vào ngày 4 tháng 5 nhân dân Hàn Giang tổ chức lễ bái tại đình, miếu và lăng kỷ niệm ngày mất của Đinh Tướng công. Lễ hội chính thức được tổ chức vào ngày 8-3, con cháu họ Đinh làm ăn ở mọi miền đất nước trở về đình, miếu cùng nhân dân địa phương tổ chức lễ hội trọng thể rước và lễ Thành Hoàng bản thổ cầu mong Thành Hoàng linh ứng phù hộ cho tài, lộc dồi dào.
