Phường Hải Dương

Theo lịch sử, văn hoá truyền thống

Toàn thành phố Hải Phòng hiện có khoảng 3.000 thôn, tổ dân phố. Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, từ ngày 1/7/2025, một số thôn, khu dân cư, tổ dân phố được chuyển đổi, đổi tên cho phù hợp và tránh trùng lặp. Qua khảo sát, trên địa bàn thành phố Hải Phòng hiện có 3 cách đặt tên thôn, tổ dân phố phổ biến.

Nhiều xã, phường đặt tên thôn, tổ dân phố theo những tên gọi có từ lâu đời, mang ý nghĩa lịch sử, văn hoá truyền thống, gắn liền với vị trí địa lý, phong tục, bản sắc lâu đời của thôn, làng trước đây.

Phường Nguyễn Trãi có 17 dân tộc anh em cùng chung sống trên địa bàn, 23 tổ dân phố đều mang những cái tên lâu đời, rất đặc biệt và ý nghĩa với người dân nơi đây.

Trong tâm thức một số người dân sinh sống ở đây, mỗi cái tên đều gắn với một câu chuyện riêng của tổ dân phố đó.
 

Phường Nguyễn Trãi có tổ dân phố Vành Liệng do trước đây đường vào làng phải đi qua đèo núi, đi vòng như hình vành nón, vành liệng. Tổ dân phố Chế Biến có tên như vậy vì trước đây có một cửa hàng chế biến thực phẩm ở đó, cạnh bên có xưởng chè nên gọi là Chế Biến. Tổ dân phố Thanh Mai thì nằm ở khu vực chùa Thanh Mai - Di sản trong Quần thể UNESCO Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Tổ dân phố Chín Hạ trước đây chỉ có 9 hộ sinh sống và ở phía dưới. Tổ dân phố Chín Thượng thì ở bên trên. Khu 3 thì nằm ở ngã ba nên người dân cũng gọi tên như vậy luôn.
 

“Phường Nguyễn Trãi ngày nay còn rất nhiều tổ dân phố có tên từ lâu đời, ý nghĩa, đã gắn bó với chúng tôi từ thuở ấu thơ, ăn sâu trong tiềm thức, tâm trí và là ký ức đẹp không thể phai nhoà với quê hương”, chị Tô Thị Loan, người dân sinh ra và lớn lên ở phường Nguyễn Trãi chia sẻ.

Tâm sự của bà Loan cũng là tình cảm, sự trân trọng của nhiều người dân Hải Phòng với những cái tên thôn, làng, tổ dân phố đã trở thành hồn cốt quê hương.

Số thứ tự gắn với tên xã, phường cũ

Từ ngày 1/7/2025, nhiều thôn, tổ dân phố sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã bị chia tách, sáp nhập, trùng tên được đổi tên theo tên xã, phường cũ trước sáp nhập gắn với số thứ tự.

Ở phường Gia Viên (Hải Phòng), 73 tổ dân phố được gọi tên theo số thứ tự gắn với tên phường cũ trước sáp nhập qua các giai đoạn.
 

Phường Gia Viên hiện nay được sáp nhập từ toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Đằng Giang, một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Cầu Đất, phường Lạch Tray, một phần của phường Gia Viên, phường Đông Khê.

Do đó, các tổ dân phố trước đây chỉ được đánh số thứ tự thì nay được đánh số lại theo thứ tự từ 1 - 73 và gọi thêm theo tên phường cũ như tổ dân phố số 1, 2, 3…, 8 Cầu Đất; tổ dân phố số 9, 10, 11…, 14 Lê Lợi; tổ dân phố số 15, 16, 17…, 19 Lạch Tray…

Vừa là người dân sinh sống, gắn bó lâu đời tại đây; đồng thời tham gia công tác lãnh đạo, quản lý ở chi bộ tổ dân phố, bà Đặng Thị Minh, Bí thư Chi bộ tổ dân phố số 12 Lê Lợi (phường Gia Viên) đánh giá việc gọi tên này khá khoa học, ý nghĩa.

"Qua thực tiễn gần 1 năm qua hoạt động với tên mới này, chúng tôi thấy rất thuận tiện trong quản lý vì có số thứ tự và tên phường cũ, rất dễ tra cứu, nắm bắt khi cần. Việc này cũng phần nào lưu giữ ký ức, giá trị phường cũ trước sáp nhập trong lòng nhân dân phường mới”, bà Đặng Thị Minh chia sẻ.

Việc đặt tên thôn, tổ dân phố theo tên xã, phường cũ trước sáp nhập cũng là cách gọi phổ biến, được nhiều người dân Hải Phòng đón nhận, đồng tình.

Đánh số thứ tự

Tại phường Lê Chân - phường đông dân nhất thành phố Hải Phòng, các tổ dân phố được đặt tên theo số thứ tự.

Phường Lê Chân được sáp nhập từ toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Hàng Kênh, Dư Hàng Kênh, Kênh Dương, một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường An Biên, Trần Nguyên Hãn, Vĩnh Niệm và một phần của phường Cầu Đất, phường Lạch Tray.

Sau sắp xếp, phường có 95 tổ dân phố. HĐND phường đã thông qua nghị quyết về việc đổi tên tổ dân phố. Các tổ được đặt tên theo số thứ tự từ 1 - 95. Thực tiễn công tác quản lý thời gian qua cũng cho thấy sự thuận lợi khi đặt tên theo số thứ tự.

Theo lãnh đạo UBND phường Lê Chân, tới đây khi thực hiện sắp xếp tổ dân phố, số lượng tổ dân phố trên địa bàn phường dự kiến sẽ giảm, đồng thời phải thực hiện đổi tên. UBND phường đã tổ chức các cuộc họp để rà soát, nghiên cứu, xây dựng phương án sắp xếp, sáp nhập tổ dân phố và việc đặt tên mới, bố trí người hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp cho phù hợp.
 

Hiện nay, các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố Hải Phòng cũng đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố để báo cáo UBND thành phố xem xét. Việc đặt tên là nội dung quan trọng cần được quan tâm.

Dù lựa chọn theo phương án nào cũng nên được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp với đặc điểm, tình hình địa phương và nguyện vọng của nhân dân; đồng thời, thuận tiện cho công tác quản lý địa bàn của chính quyền địa phương.

                                                                                                                                                                                                                                                PHONG TUYẾT