Để xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc, Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá.
Quang cảnh hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026.
Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026.
Liên quan đến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đề xuất 2 chính sách.
Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác.
Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề nghị Chính phủ xem xét và quyết định đưa chính sách thứ ba “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” vào dự án luật lần này hoặc sẽ lập kế hoạch để đưa vào thời điểm phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam. Chính sách này nhằm xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc.
Hình ảnh tổn thương não của bệnh nhân do sử dụng thuốc lá điện tử trộn cần sa tổng hợp (Ảnh: BS).
Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá kỹ lưỡng tác động chính sách này. Kết quả cho thấy nếu được thực thi và tuân thủ, chính sách này sẽ có hiệu quả rất cao đối với việc giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm nhanh số người hút thuốc thụ động, bảo vệ được sức khoẻ người dân, giảm chi phí lớn cho chăm sóc sức khỏe và tổn thất do mất năng suất lao động gây ra.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của chính sách, cần sự thống nhất, ủng hộ của Quốc hội, Chính phủ, Bộ ngành liên quan, đặc biệt của Bộ Công an, Bộ Công thương, sự ủng hộ của người dân và triển khai đồng bộ các biện pháp trong việc kiểm soát mua và bán thuốc lá cho đối tượng này.
Cụ thể như: tăng cường truyền thông đối với người bán, người mua; bảo đảm tuân thủ tại điểm bán thông qua xác minh năm sinh chính xác và nhất quán; giảm điểm bán lẻ và xử lý nghiêm khi vi phạm. Đồng thời duy trì chính sách hỗ trợ cai nghiện đối với người nghiện thuốc lá.
Hiện nay, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cơ bản đã hoàn thành việc xây dựng chính sách, xin ý kiến Thành viên Chính phủ và đang đợi Chính phủ ban hành Nghị quyết thông qua chính sách.
Chính sách “Xác lập một Thế hệ không thuốc lá” của một số nước trên thế giới
Trên thế giới, chính sách Thế hệ Không Thuốc lá được thiết kế để bảo vệ trẻ em trước khi nghiện thuốc lá bắt đầu bằng cách từng bước loại bỏ việc tiếp cận các sản phẩm thuốc lá đối với các thế hệ tương lai.
Thay vì nhắm mục tiêu vào những người hút thuốc trưởng thành hiện tại, chính sách này tập trung vào việc ngăn ngừa các thế hệ tương lai bị nghiện ngay từ đầu và hỗ trợ từng bước thay đổi nhận thức xã hội về hút thuốc.
Bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên là nền tảng của chính sách này. Lý do, trẻ em và thanh thiếu niên dễ bị nghiện nicotine hơn vì não bộ, đặc biệt là vỏ não trước trán, vẫn đang phát triển cho đến năm 25 tuổi. Trẻ em và thanh thiếu niên cũng là mục tiêu của ngành công nghiệp thuốc lá thông qua quảng cáo, mạng xã hội và bao bì sản phẩm.
Một nghiên cứu mô hình tương tự ở Vương quốc Anh cho thấy nếu chính sách Thế hệ Không Thuốc lá của họ thành công, nó sẽ có tác động đến lợi ích sức khỏe cộng đồng trong 30 năm.
Chính sách này nếu được thực thi tốt, thì tỷ lệ hút thuốc được ước tính có thể sẽ giảm từ 13% vào năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050 ở những người 14 - 30 tuổi và từ 12,7% vào năm 2023 xuống 1,5% vào năm 2056 ở những người từ 18 tuổi trở lên.
Chủ đề Ngày Thế giới Không Thuốc lá năm nay là: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”.
Đây là thông điệp rất có ý nghĩa và mang tính thời sự sâu sắc. Ngành công nghiệp thuốc lá đang sử dụng nhiều chiến lược tiếp thị mới nhằm tạo dựng hình ảnh “hiện đại”, “ít độc hại”, “thời thượng” đối với các sản phẩm chứa nicotine, đặc biệt hướng tới thanh thiếu niên, phụ nữ và người trẻ tuổi.
Những hình thức quảng bá trá hình trên môi trường số, mạng xã hội, các hoạt động tài trợ, tiếp thị qua người nổi tiếng… đang làm gia tăng nguy cơ nghiện nicotine trong cộng đồng.
PV (tổng hợp)